Madde kullanımı

MADDE KULLANIMI  VE GENÇLİK

 

                                                                                “Kişi ilk kadehte alkolü

İkincide alkol alkolü

Üçüncüde,alkol kişiyi içer.”

ÇİN ATASÖZÜ

 

İnsanoğlunu diğer canlılardan ayıran  en önemli özelliklerden birisi de onun etrafındaki olaylardan, davranış ve hareketlerden etkilenmesi, onları kendine örnek alması ve sonra bu aldığı örneklerle hayatını devam ettirmesidir.

Madde bağımlılığı dünyada olduğu gibi ülkemizde de başta gençler olmak üzere herkesi etkileyebilen biyolojik, ruhsal ve sosyal boyutları olan bir sağlık problemidir. İnsanın yaradılış özelliği ile ilgili olarak vücudunun hiç de ihtiyacı olmadığı halde herhangi zararlı bir maddenin, vücuduna girmesini sağlayarak, bu maddeyi vücuduna alıştırması, devamında da bu maddeyi bırakamamasına bağımlılık denir.
     Bağımlılık yapan maddeyi vücuduna tanıtan insanın hayatının her anında o madde ile ilişki içerisinde olması kaçınılmazdır. Bu ilişki insanın özel hayatının pek çok alanını kapsar ve insanın diğer tüm maddi-manevi ihtiyaçlarının önüne geçer

         Uyuşturucu madde kavramı ise bedene girdiklerinde ruhsal , davranışsal ve bedensel değişikliklere neden olan ve bağımlılık  yapabilen kimyasal maddelerdir.

 

        

Öz disiplin ve öz kontrol kavramlarını uyuşturucu madde kullanımından daha fazla tahrip eden başka bir şey yoktur.

  

MADDE KULLANMAYA BAŞLAMA NEDENLERİ:

 

·        Merak ;Sağlıklı bir kimlik gelişimi geliştirememiş genç  arkadaşlarının “bir kereden ne çıkar” telkinleriyle maddeyi alabilir.

·        Yanlış arkadaş seçimi ve uygun olmayan bir sosyal çevre  madde kullanımına neden olabilir.

·        Duygusal problemler, geçmişi unutmak isteği ve bunlarla başa çıkmak için kullanılan yöntemler. Bireyin yaşadığı travmatik olaylar ölüm, şiddet, tecavüz vs

·        Araştırmalar bazı kişilerin madde kullanımına yatkın olduğunu saptamıştır. Bu kişilerde olumsuz düşünce, fevri davranış, huzursuzluk, doyumsuzluk sık görülen tepkilerdir.

·        Kişilik bozuklukları madde kullanımına neden olabilir. (Zayıf,dayanıksız  bir kişiliğinin olması ,iradesizlik ve kaygıdan kaçma isteği). Duygusal bakımdan olgunlaşmamış olma,

·        Ergenlik dönemi ciddi bir risk gurubudur. Bu dönemde sağlıklı bir kimlik geliştiremeyen ergen, madde kullanımına yönelebilir. Özellikle içten denetimli olmaktan çok dıştan denetimli bireylerde bu eğilim daha çok görülebilir.

·        Ailenin yanlış tutumları, ilgisizlik, aşırı disiplin, şiddet kullanımı vs.

·        Hazza yönelik olma

·        Kendini değersiz algılama                                    

·        Amaçsızlık,

·        Aile içi çatışmalar, ailevi problemler

·        Şehirleşme problemi

 

 

MADDE KULLANIMININ BELİRTİLERİ:

 

·        Göz kapakları ve burun şişer. Göz bebekleri kullanılan uyuşturucu maddenin tipine göre büyüktür ya da küçüktür.

·        Anne-baba ile olan ilişkileri kötüleşir ve birçok uzun süreli arkadaşlıklarını aniden bitirir.

·        Birden bire ortaya çıkan davranış değişiklikleri görülebilir.

·        Duygulanımlarında kararsızlık, tutarsızlık olabilir. Aşırı enerji durumları ortaya çıkabilir. Ya da gürültülü, histerik ve yerinde duramaz davranış sergileyebilir.

·        Kişilik aniden değişir. Birey alıngan, dikkatsiz ve kafası karışık veya hırçın, şüpheci ve sinirli olur.

·        Okul başarısında önemli bir düşüklük olur. Okulla ilgili her şey göz ardı edilir. Devamsızlığı artar.

·        Kurallara karşı başkaldırı görülür.

·        Ahlaki değerler çoğu zaman çöküntüye uğrar. Yeni tuhaf fikir ve değerler bu ahlaki değerlerin yerini alır.

·        Kaynağı belirsiz aşırı para harcama

·        Dış görünümüne daha az önem verir. Vücut ve nefes kötü kokar. Temizlik göz ardı edilir.

·        Sorumsuz davranışlar sergiler.

 

AİLELERE ÖNERİLER

 

BUNDAN YÜZYIL SONRA BANKA HESABINIZDA KAÇ PARANIZIN OLDUĞUNUN, HANGİ TÜR BİR EVDE OTURDUĞUNUZUN YA DA NE ÇEŞİT ARABA KULLANDIĞINIZIN HİÇ ÖNEMİ KALMAYACAK.
ANCAK; BİR ÇOCUĞUN HAYATINDA ETKİLİ OLABİLİRSENİZ DÜNYA DAHA FARKLI OLACAKTIR

       

·        Çocuğunuzla mutlaka güçlü bir sevgi bağı kurun.

·        Çocuğunuzun sorunlarıyla yakından ilgilenin.. Çocuğunuzla her konuyu konuşabilin.

·        Çocuğunuzun güçlü yanlarını destekleyin , özel ilgilerini geliştirebilmesi için onu yüreklendirin.

·        Serbest  zamanları için uygun aktivitelere yönlendirin. (Bilim, spor ve sanat etkinlikleri vs.)

·        Ergenlik döneminin özelliklerini öğrenin, eğitim ve öğretimini ona göre yönlendirin.

·        Değişiklikleri fark edecek kadar dikkatli olun.

·        Kurallarınızda tutarlı olun.

·        Çocuğunuzun sorumluluklarını onun adına siz yüklenmeyin.

·        Ortak deneyim ve fikir birliği yaşadığınız alanlarınızı keşfedin..

·        Çocuğunuzun arkadaşlarını, hatta onların anne-babalarını tanıyın ve arkadaşlık kurun. Onları evinize davet edin.

·        Maddeler ve olumsuz etkileri hakkında korkularınıza değil, gerçeklere dayalı bilgilerle konuşun.

·        Maddelerin sağlık, görünüş, spor ve diğer aktiviteler üzerinde nasıl etki yapacağını vurgulayın.

·        Çocuğunuzla iletişim kurarken,

                                                                 

 

Yargılamayın                          ----------------                  Dinleyin

Konferans vermeyin       ----------------                  Konuşun

Tehdit etmeyin              ----------------                  Örnek olun

Sorgulamayın                 ----------------                  Arkadaşlarını tanıyın

Teşhis koymayın             ----------------                  “Hayır” demesini öğretim

Ahlak derslerinden kaçının    ---------------- Öğrenmesine yardımcı olun

Emir vermeyin                ----------------                  Açık olun                   

 

 

MADDE KULLANMAYA BAŞLAMA NEDENLERİ

ARKADAŞ BASKISI                                  %23.3

MERAK                                                    %29.0

SORUNLARA ÇÖZÜM ARAMAK             %27.1

SORUNLARDAN KAÇMAK                      %26.0

BEĞENİ TOPLAMAK                               %24.3

EĞLENMEK                                             %25.9

 

DİKKAT EDİLECEK HUSUSLAR

 

Bilindiği gibi zararlı alışkanlıklar, kişinin ruh ve beden sağlığını bozan alışkanlıklardır. Zararlı alışkanlıklar konusunda verilen bilgilerde dikkat edilmesi gereken hususlar şunlardır

  1. Çocuklara ve gençlere hiçbir zararlı, özellikle uyuşturucu madde gösterilmemeli ve nasıl kullanıldığı öğretilmemelidir.
  2. Uyuşturucu maddelerin adları ve nasıl elde edildikleri bildirilmemelidir.
  3. Ancak uyuşturucu maddeler gaz, sıvı ve katı halde kullanılarak kişilerin tuzaklara düşürüldüğü anlatılmalıdır.
  4. Zararlı maddeleri kullananların nasıl krize girdiği ve nasıl öldüğü anlatılmalı ve gösterilmelidir. Meselâ, bir alkoliğin veya uyuşturucu bağımlısının kriz ve ölüm hali, sigara tiryakisinin damarlarının nasıl tıkanmış ve akciğerlerinin hali, kumarbazın cinayet işlemiş veya intihar etmiş hali gösterilmeli veya görüntülenmelidir. Tehlikeli madde ve tehlikeli davranış o şekilde tanıtılmalıdır ki; özendirici olmayıp caydırıcı olsun.

İnsanlar, özellikle çocuklar ve gençler gördüklerini taklit eder, öğrendiklerini yaparlar. Bu nedenle zararlı alışkanlıklar konusunda insanlar, özellikle çocuklar ve gençler bilgilendirilirken, onların gördüklerini taklit edecekleri ve öğrendiklerini yapacakları dikkate alındığında, nelerin gösterilip, nelerin öğretilmesi gerektiği daha iyi anlaşılmış olur.

                                                                                         “BAĞIMLI OLMA, ÖZGÜR OL”.

 

 

HAZIRLAYAN

                                                                                                                CANAN KOCAR

                                                                                           Psikolojik danışman/rehber öğretmen

 

 

 

 

YARARLANILAN KAYNAKLAR

www.yeniden.org

www.yesilay.org.tr

http://narkotik.iem.gov.tr

Ergenlik Psikolojisi-Prof.Dr.Adnan Kulaksızoğlu

Çağın Ölüm Tuzakları-Prof. Dr. Şerif Ali Tekalan