|
İşe
giderken “ayaklarınızın geri geri gitmemesi” için
Bunca
yıl “boşuna okumuşum” dememek için”
Bu
meslek “bana göre değilmiş” dememek için
“Devamlı
iş değiştirmemek”
için…
DOĞRU
KARAR VERMENİN ÖNEMİ
Meslek
kavramıyla ilk tanışıklığımız daha çocukken, “büyüyünce ne
olacaksın” sorusuna, ailemizdeki kişilerin yönlendirmesiyle
verdiğimiz cevapla başlar. Küçükken anne babalarımızın
söylediklerine göre seçtiğimiz meslek, büyüyünce hayatımızın
en önemli kararlarından biri olarak çıkar karşımıza. Çünkü
seçtiğimiz meslek, yaşamınızın geri kalanını mutlu geçirip
geçiremeyeceğimizi, evleneceğimiz insanı, toplumdaki
yerimizi, hayat standardımızı, nerede yaşayacağımızı
fazlasıyla etkileyecektir.
Meslek
kişinin yaşamını sürdürebilmesi için yaptığı faaliyetlerin
genel adıdır. Mesleğin genel özellikleri;
Devamlı olarak yapılması,
Maddi ve manevi doyum sağlaması,
Belli bir eğitim, tecrübe ve beceri
gerektirmesi,
Yaparken kişinin mutlu olması ve
Yapılan işte verimli olunmasıdır.
Bu
özellikleri göz önünde aldığımızda yapacağımız seçimin
hayatımızı fazlasıyla etkileyeceğini net bir şekilde
görebiliriz. Bu yüzden kişi
çeşitli meslekler arasından, beklentilerini en iyi biçimde
karşılayacak ve en üst düzeyde doyum
sağlayacağına inandığı mesleğe yönelmelidir.
İstenmeden yapılan meslek; depresyon, isteksizlik, iş
veriminde düşüş, sürekli iş değişlikliği, hayal kırıklığı,
mutsuzluk ve asabilik hallerini beraberinde getirir. Kişi
mesleğinin gereklerini yerine getirmezse kendini değersiz ve
işe yaramaz hissedecektir.
Hem zaman hem moral kaybına uğramamak için;
Kişinin hangi işleri ne derece yapabildiğinin
farkında olması, çeşitli
konulardaki yeteneklerini doğru, gerçekçi ve
ayrıntılı olarak
değerlendirebilmesi,
Kişinin
meslekten neler beklediğini, neler isteyip neler
istemediğini, açık ve net bir biçimde ifade etmesi,
Mevcut seçenekleri inceleyip, başka seçenekler
olup olmadığını
araştırması,
Seçeneklerin herbirinin isteklerine ve koşullarına
ne derece uygun
olduğunu değerlendirerek; istenilir yönleri en fazla,
istenmeyen yönleri
en az ve erişme olasılığı en yüksek olana yönelmesi
gerekir.
MESLEK SEÇİMİNDE ETKİLİ
OLAN FAKTÖRLER
Sevdiğiniz
bir işi meslek edinirseniz,
hayatta bir gün
dahi olsa çalışmış olmazsınız.
Konfüçyüs
KİŞİLİK ÖZELLİKLERİ; Kişilik,
bireyi çevresindekilerden farklı kılan özellikleri kapsar.
Atak, girişken, mücadeleci,
çekingen, uysal, hırslı, idealist, realist, mantıklı,
sinirli, başına buyruk, alçak gönüllü, düzenli, kurallara
bağlı vb. birbirinden farklı, birbirine zıt birçok
kişilik özelliği mevcuttur. Mesleklerinde gerektirdiği kişilik özellikleri farklı farklıdır.
Bireyin ne tür kişilik
özelliklerine sahip olduğunu belirlemesi doğru bir seçim
yapması açısından oldukça önemlidir.
Örneğin;
ikna gücü yüksek, dışa dönük kişiler avukat, politikacı,
kurallara bağlı, düzenli bireylerin bankacılık, büro
memurluğu, gibi mesleklere yönelmeleri isabetli olabilir.
Nasıl ki
38 numara ayağımızı 37 numara ayakkabı sıkarsa ya da 38
bedene 40 beden bir kıyafet büyük gelirse kişiye uygun
olmayan meslekte kişinin özelliklerine büyük veya küçük
gelebilir. Mesleğinizi sevmediğiniz zaman ya sizi sıkar,
bunaltır ya da sizin performansınızın üstünde bir gayret
gerektirdiği için sizi hayal kırıklığına uğratır. Ancak
kişiliğinize uygun mesleği seçebilirseniz mutlu olursunuz.
İnsanın
gerçek özelliklerini tanıması, kendini doğru değerlendirmesi
kolay gerçekleştirilecek bir hedef değildir. Özellikle
kendini başkalarının ölçütlerine göre değerlendiren kişi
büyük olasılıkla sağlıklı bir değerlendirme yapamayacaktır.
Kendinizi en iyi siz tanırsınız başkalarının yanıltıcı
yüreklendirmeleri sizi yanıltabilir. Bu yüzden çevrenin
beklentilerine ve değerlendirmelerine aşırı derecede duyarlı
olmamak gerekir.
Maalesef
ülkemizde meslek seçimi için ilk adım 10. sınıfta yapılan
alan seçimi ile atılmaktadır. 12. sınıfta ise genç ciddi bir
karar vererek seçeceği yükseköğretim programları ile meslek
seçimini de yapmak durumundadır. Oysa bu dönemde gençlerin
deneyimleri yetersizdir. Ergenliğin getirdiği hızlı
büyümenin etkisiyle uyum güçlükleri yaşamaktadır. Ergenlik
kimliği oluşturma dönemidir. O zamana kadar geçirdiği
deneyimler sonucu kendisi hakkında edindiği bir takım
yargıları değerlendirme, bunları bütünleştirme, kendisinin
kim olduğunu tanımlama ve kendisini kanıtlama çabasındadır.
Bu yüzden çevresi tarafından beğenilen, onay gören kişilik
özellikleri açısından güçlü olduğu izlenimini uyandırmaya
çalışır. Bu durumda genç gerçek ilgi ve yeteneklerini fark
edememekte ve zayıf yönlerini görememektedir. Hem bu durumun
etkisi hem de ÖSS sisteminde ailelerine, çevrelerine,
arkadaşlarına mahçup olmamak, açıkta kalmamak adına
seçimlerinde sağlıklı kararlar verememektedirler.
Bu
yüzden ergenin ilgi, yetenek, kişilik özellikleri ile
meslekler hakkında bilgilendirilmeye ihtiyacı vardır. Aksi
takdirde öğrencilerin bireysel özelliklerini ve mesleklerin
niteliklerini dikkate almadan yaptıkları tercihler,
mezuniyetten sonra iş tatminsizliğini beraberinde
getirecektir.
Ergende
kendisini tanımak için objektif bir şekilde, değişik
ortamlarda neler yaşadığını, çeşitli durumlar ve olaylar
karşısında neler hissettiğini sık sık gözden geçirmeli ve bu
yaşantılarının adını koymalıdır.
Mesleklerin özelliklerin inceledikten sonra, kişiler kendi
özellikleriyle, mesleklerin
ortak noktalarını belirleyerek meslek alternatiflerini
oluşturabilirler.
YETENEKLER:
Yetenek kalıtımla getirilen gizilgücün eğitim ve çevre
etkisiyle geliştirilmiş kısmını ifade eder. Böylece bir
kimsenin belli bir yaşa kadar geliştirdiği becerilere
bakarak onun daha sonra göreceği eğitimden ne ölçüde
yararlanabileceği hakkında bir tahminde bulunulabilir.
Bireyler sahip oldukları yetenekler bakımından farklılık
gösterirler. Öğrenilecek davranış zorlaştıkça gerektirdiği
yetenek düzeyi de yükselir.
Yeteneklerini
kullanma imkânı bulamayan kimselerin mutsuz oldukları ve
ileri yaşlarında da olsa karşılarına bir fırsat çıktığında
yeteneklerini geliştirebilecekleri alanlara yöneldikleri
gözlenmektedir
Sahip olunan yetenekten farklı yetenek
gerektiren bir alana yönelindiğinde;
o alanda başan şansı
düşük olacak ve buna bağlı olarak mesleki doyumsuzluk
yaşanacaktır. Ölçülebilen
yeteneklerden bazıları şunlardır.
GENEL AKADEMİK YETENEK;
Soyut kavramları öğrenebilme, sembollerle akıl yürütebilme
gücü.
SÖZEL YETENEK
Sözel Akıcılık:
Zengin bir sözcük bilgisine ve çağrışım zenginliğine sahip
olma, duygu ve düşünceleri değişik sözcükler kullanarak
etkileyici bir biçimde ifade edebilme, akıcı bir üslupla
konuşma ve yazma, sözcüklerle orijinal ve etkileyici
kompozisyonlar yaratma gücü.
Sözel Akıl Yürütme:
Sözcükler ve/veya ifadeler arasındaki benzerlik ve
farklılıkları görebilme; okuduğunu anlayabilme, düşünceleri
açık ve anlaşılabilir biçimde aktarabilme gücü.
SAYISAL YETENEK
Hesaplama:
Sayılarla dört işleme dayalı hesaplamaları çabuk ve doğru
bir biçimde yapabilme, bir işlemdeki hatayı kolayca
bulabilme gücü.
Sayısal Akıl Yürütme:
Matematiksel ilke ve kavramları kullanarak problemleri
çözebilme, cebir işlemleri yapabilme gücü.
ŞEKİL-UZAY YETENEĞİ
Şekil İlişkilerini Görebilme Yeteneği:
Nesnelerin, resimlerin veya geometrik şekillerin detaylarını
algılama; nesneler, resimler ve şekiller arasında gölge,
genişlik, boy vb. özellikler yönünden farklılıkları
görebilme gücü.
Uzay İlişkileri Görebilme Yeteneği:
Bir şeklin düzlem üzerinde ya da bir cismin uzayda
döndürülmesi ile alacağı biçimi göz önünde canlandırabilme,
açılımı verilmiş bir cismin kapalı halini görebilme veya
tersini yapabilme gücü.
El Becerisi:
Elleri ve kolları kolaylıkla ve ustalıkla hareket
ettirebilme: nesneleri kaldırma, döndürme ve yerleştirme
hareketlerini çabuk ve düzgün bir biçimde yapabilme gücü.
Parmak Becerisi:
Parmakları doğru ve hızlı bir biçimde kullanarak küçük
objeler üzerinde çalışma; çok ince işleri yapabilme gücü.
El-Göz İşbirliği:
El ve gözü birbiriyle uyum halinde ve hızlı bir biçimde
kullanabilme, ipliği iğne deliğinden geçirme gibi
hareketleri çabucak yapabilme gücü.
Büro İşleri Yeteneği; Sözel ve sayısal materyaldeki
küçük ayrıntıları algılama, tablolardaki, listelerdeki ve
yazılardaki farkları algılama gücü.
İLGİLER:
Herhangi bir mecburiyet ve ödül vaat edilmediği halde bir
kimsenin mesleğin gerektirdiği faaliyetleri yapmaktan
hoşlanma derecesidir.
Bir kimsenin ilgi duyduğu faaliyet alanları
genellikle onun yetenekli olduğu bir alandır. Dolayısıyla
insanların yetenekli olduğu alanlara ilgi duyacaklarını
söylemek yanlış olmaz. İnsan ancak yetenekli olduğu alanda
başarılı çalışmalar yapabilir. Güçlü bir yeteneğe dayanmayan
ilgilerin geçici bir heves olduğu söylenebilir.
Ergenlerin ilgileri konusunda kararsız olmaları,
meslek seçimi konusunda karar vermelerini güçleştirir. Bu
durumda yapılacak en doğru işlem ergenin ilgilerini değil
ilgi alanlarının belirlenmesidir. Örneğin; bir kimsenin
doktorluğa mı yoksa diyetisyenliğe mi ilgisi olduğunu
belirlemek yerine sağlık alanına mı yoksa teknik alana mı
ilgi duyduğunu belirlemek daha doğru sonuçlar verebilir.
İlgi alanları şu başlıkla altında toplanabilir.
Temel Bilim ilgisi;
Fizik, kimya, biyoloji, matematik gibi bilimlerin konusunu
incelmeyi, onlarla uğraşmayı
ve akıl yürütmeyi faaliyetleri içeren bir ilgi alanıdır.
Temel bilim ilgisi yüksek olan kimseler, yukarıda belirtilen
temel bilim alanları yanında tıp, veterinerlik ve
mühendislik gibi uygulama alanlarda bilimsel çalışma
yapmaktan doyum sağlayabilirler.
Sosyal Bilim İlgisi;
Sosyal olayları incelemek ve nedenlerini araştırmak gibi
faaliyetleri içeren bir ilgi
alanıdır. Sosyal bilim ilgisi yüksek olan kimseler hukuk
siyaset bilimleri, sosyoloji, psikoloji, ilahiyat gibi
alanlarda çalışmakla mutlu ve başarılı olabilirler.
Canlı Varlık İlgisi;
Hayvan ve bitkileri incelemekten, onları yetiştirip
üretmekten zevk alma gibi
davranışları içerir. Canlı varlıklara ilgi duyan kimseler
açık havada çalışmaktan da zevk alırlar. Bu ilgisi yüksek
kişilerin ziraat mühendisliği, veterinerlik gibi çalışma
alanlarında doyum sağlayacakları söylenebilir.
Mekanik İlgi;
Mekanik ilgi, çeşitli alet ve makineler yapmak, işletmek ve
onarmak gibi faaliyetlerden
hoşlanmaktır. Makine ve elektrik-elektrik mühendisliği gibi
teknik alanlarda başarı ve doyum için gereklidir.
Ticaret İlgisi;
Alım-satım işleriyle uğraşma, ticaret yolu ile kar elde
etme, bir ürünün en iyi şekilde
tanıtımını yaparak satma gibi faaliyetleri içeren ticaret
ilgisi pazarlama ve reklamcılık programları ile yakından
ilişkilidir.
İş Ayrıntıları İlgisi;
Her işi günü gününe yapma, bir yazıyı ya da hesabı inceden
inceye kontrol etme, her
şeyi düzenli tutma gibi ayrıntılar üzerinde çalışmaktan
hoşlanma olarak ifade edilebilir. Bu ilgisi yüksek kişiler
için muhasebe ve büro memurluğu uygun eğitim alanlarıdır.
Edebiyat İlgisi;
Her türlü edebi eserleri inceleme, eleştirme ya da
başkalarını kelimelerle etkileyebilme
ilgisidir. Edebiyat alanına ilgi duyanların dil-edebiyat ve
basın-yayın çalışma alanlarında doyum sağlayacakları
söylenebilir.
Güzel Sanatlar İlgisi;
Resim, heykel gibi plastik sanatlar ve el sanatları ile
eserleri incelemek veya bu tür
eserler ortaya koymak gibi davranışlarda ifadesini bulur.
Güzel sanatlar fakülteleri bu alana ilgi duyan kimseler için
uygun eğitim alanları olabilir.
Müzik İlgisi;
Bir müzik aleti çalma, müzik dinleme ve beste yapma gibi
davranışlarda kendini gösteren bir
ilgidir. Müziğe yüksek derecede ilgi duyan kimseler için
konservatuarların müzik bölümleri en uygun eğitim alanıdır.
Sosyal Yardım İlgisi;
İnsanlarla ilgilenmeyi, onları anlamaya, sıkıntılarını
azaltmaya çalışma isteğini ifade
eder. Sosyal hizmetler, tıp, psikoloji, çocuk gelişimi ve
eğitim programları sosyal yardım ilgisi yüksek kimseler için
çalışma alanları olabilir.
Ancak günümüzde meslek tercihleri genellikle ilgilere göre
değil ÖSS puanlarına göre yapılmaktadır. Bu durum meslek
tatminsizliğini beraberinde getirmektedir. Yaşanan
tatminsizlik ise ya üniversite döneminde bölüm
değişikliklerine yada iş yaşantısında mezun olunan
bölümlerin dışında çalışmaya neden olur.
MESLEK DEĞERLERİ;
İnsanlar hayatlarının yaklaşık üçte birini kapsayan meslek
faaliyetleri sonucunda, çeşitli ihtiyaçlarını karşılamaya
çalışırlar.
Meslek faaliyetlerinin sonunda beklenen doyum, genellikle
"Meslek Değeri" olarak adlandırılır.
Değerler kişinin bu ihtiyaçlarını karşılayacak davranış
tarzlarını ve hedeflerinin önem sırasına konmasına yardım
eden fakir ve düşünce ve duyguları ifade eder.
Mesleki değerler; para kazanma, ün sahibi olma,
üreticiliğini geliştirme, bağımsız olma, topluma hizmet,
düzenli bir hayat sürme, toplumsal saygınlık gibi nitelikler
olabilir.
MESLEKLER HAKKINDA BİLGİ EDİNİRKEN;
Mesleğin Niteliği; bu mesleği yapan
kişilerin ne tür faaliyetleri yapmakla yükümlü
olduğunu
ifade eder.
Çalışılan Ortam; Mesleğin nasıl bir
ortamda (makinelerle mi ,insanlarla mı, oturarak
mı ayakta
mı, açık havada mı kapalı mekanda mı çalışıldığı vb.) ve
nasıl bir çevrede ( coğrafi koşullar, iklim koşulları, nem
seviyesi vb.) yapıldığını ifade eder.
Mesleğe Hazırlık; Mesleği öğrenmek için
gereken eğitim süresi, gereken özel bir yetenek alanın olup
olmadığı, gereken eğitimi aldıktan sonra özel bir hazırlık
ya da tecrübe gerektirip gerektirmediğini ifade eder.
Mesleğin
Olumlu ve Olumsuz Yanları; Mesleğin cazip tarafları ile
hoşa gitmeyen yönleri, mesleğin
itibarı, sosyal güvenliği, tatil zamanlarını içerir.
Mesleğe Girmek İçin Aranan Özellikler;
mesleği yapmak için aranan boy, kilo, yaş, cinsiyet, kişilik
yapısı, yabancı dil bilme, dış görünüşle ilgili şartlar olup
olmadığı ve meslekle ilgili bir araç becerisi gerekip
gerekmediğini ifade eder.
Mesleğe Olan Talep; meslekte iş bulma
şansı, önümüzdeki yıllarda o alanda insan gücüne ihtiyaç
olup
olmadığı, talebin mevsimlere ve bölgelere göre değişip
değişmediğini ifade eder.
İşe Giriş Koşulları; Başvurunun nasıl
yapıldığı, kamu kuruluşlarında mı yoksa özel kuruluşlarda
mı?
çalışıldığı, tayinle mi sınavla mı mülakatla mı işe
girildiği, sözleşmeli mi kadrolu mu çalışıldığını ifade
eder.
Meslekte Yükselme;
Mesleğin Getirdiği Kazanç; Meslekte
çalışanların ortalama kazançları ne kadar, mesleğin kazancı
mevsime göre değişiyor mu? Kazanç günlük mü haftalık mı
aylık mı? Kazanç istenilen hayat standardı için
yeterli mi? sorularına cevap aranır.
Emeklilik Koşulları; Emekli olmak için
kaç yıl çalışmak gerekiyor? Emeklilikten sonraki dönemde
aylık
kazanç ne kadar? Emekliliği sağlayan kurum hangisi gibi
sorulara cevap aranır. Bu soruların cevapları mesleklerle
ilgili yazılı materyallerden, istenilen mesleğin yapıldığı
işyerlerini ziyaret ederek, meslekten olan kişilerle
görüşerek bireysel olarak ya da meslek odalarına,
sendikalara, sanayi ve ticaret odalarına danışarak
bulunabilir. Aranan cevaplar bulunduktan sonra yapılacak iş,
bilgilerin değerlendirilmesi, istenilir yönleri en fazla,
istenmeyen yönleri en az ve erişme olasılığı yüksek
seçeneğin bulunmasıdır.
MESLEK
SEÇİMİNDE ANNE BABALARIN ROLÜ
Her anne
baba çocuğuna iyi bir gelecek hazırlamak için gayret
gösterir. Gençler meslek seçimi aşamasına geldiklerinde ise
o zamana kadar gösterdikleri gayretin, yaptıkları
fedakârlıkların karşılığını almak adına kendi istedikleri
meslekleri seçmesi konusunda çocuklarını yönlendirmeye
çalışırlar.
Aileler
genellikle o dönemde popüler olan ya da kendilerinin
erişemediği mesleği seçme konusunda gençlere baskı yaparlar.
Oysa kendi isteklerinin çocuklarının isteklerine,
yeteneklerine, ilgilerine uygun olup olmadığını
düşünmezler. Anne babalar her konuda olduğu gibi
meslek seçimi konusunda da doğru kararlar vermesini
istiyorlarsa onları yönlendirmek yerine erken dönemden
itibaren yeteneklerini, ilgilerini tanıma, karar verme
becerisi edinme, sorumluluklarını bilme, gibi gelişim
görevlerini yerine getirebilmesi için ortamlar sağlamalıdır.
Sevgili gençler; bu yaşam sizin, mesleğinizi
yapmaya başladığınızda yanınızda ne aileniz, ne
arkadaşlarınız ne de öğretmenleriniz olacak o mesleği siz
yapacaksınız. Çevrenizin deneyimlerini de kulak verin ancak
son karar size ait olsun.
GELECEĞİN
MESLEKLERİ
Gelecekte hangi
mesleklerin geçerli olacağını şimdiden bilmek çok önemlidir.
Ancak teknolojinin hızla gelişmekte olduğu bir dünyada, bir
mesleğin belki beş ya da on yıl sonrasını tahmin edebiliriz.
Ondan sonra bu çekici meslek teknolojinin gelişmesi ve buna
bağlı olarak ekonomideki değişimler sonucunda hüviyet
değiştirmiş olacak, belki de pek çok kişinin o alana girmesi
sonucu bu günkü çekiciliğini yitirecektir.
Teknolojik gelişme meslek
görevlerini kolaylaştırmakta, el becerisi ve beden gücünün
yerini giderek artan oranda beyin gücü almaktadır. Bu
nedenle gençlerin akıl yürütme, yargılama yeteneklerini
geliştirici etkinliklere ağırlık vermeleri gerekmektedir.
Ezberleme, geçer notla yetinme, günü kurtarma gibi tutumları
benimseyenlerin gelecekteki değişimlere ayak uydurma şansı
zayıf olacaktır.
Geleceğin genci başkaları ile iletişim kurabilme ve
işbirliği yapabilme becerilerine sahip olmalıdır. Değişik
insanlarla değişik koşullarda çalışabilme esnekliğine sahip
olabilme, belirsizliğe dayanabilme ve yaratıcılık da iş
yaşamında başarıyı artırıcı kişilik özellikleri olarak
görünmektedir.
TIP En popüler
meslekler listesinde ilk sıralarda yer alan Tıp, gelecekte
de ilgi gören meslekler arasında yer almaya devam edecek.
Özellikle Parkinson ve Alzheimer gibi hastalıkların
tedavisi, Nöroşirurji (beyin
cerrahisi), kanserin nedenini araştıran onkoloji, zorlaşan
hayat şartları altında ezilen insanlar için psikiyatri,
hastalıkların kaynağını araştıracak olan genetik bilimi ile
ilgili uzmanlık alanlarının gelecekte aranacak meslekler
arasında olacağını söyleyebiliriz.
PSİKOLOJİ
İnsan
davranışlarının yapı ve süreçlerini bilimsel yöntemlerle
inceleyen ve davranış bozuklukları ile gelişim sorunlarının
teşhis ve tedavisinde faaliyette bulunan kişiler
yetiştirilir. Mezunlar psikolog ünvanı alabildikleri gibi
işletmelerde endüstri psikoloğu, insan kaynakları bölümünde
araştırmacı, gibi alanlarda çalışabilmekte ayrıca okullarda
psikolojik danışman olarak görev alabilmektedirler.
BİYOTEKNOLOJİ
Biyoloji
eğitiminden sonra moleküler biyoloji ve genetik dallarında
yüksek lisans yapmak gerekiyor. Enerji sektörü, üniversite
ve TÜBİTAK başlıca çalışma alanları.Tarım ve ziraat
mühendislerinin çalıştığı bu mesleğe olan ilgi, tüm dünyada
artıyor.
MOLEKÜLER BİYOLOJİ
Bilkent, ODTÜ ve Boğaziçi Üniversitesi'nde
moleküler biyoloji ve genetik dallarında lisans eğitimi
yapılmaktadır. Üniversite ve TÜBİTAK gibi eğitim
kurumlarının yanı sıra yurtdışında iş alanları var. Bölüm
mezunları biyoloji, ilaç sanayi, sağlık endüstrisi,
biyokimya ve besi sektörlerinde çalışma imkânına
sahiptirler.
BİLGİSAYAR MÜHENDİSLİĞİ
Bilgisayar Mühendisliği; bilgisayar sistemlerinin
yapısı, tasarımı, geliştirilmesi ve bu sistemlerin kullanımı
konusunda eğitim ve araştırma yapar. Bilgisayar
Mühendisleri; hemen her sektörde, sistem analisti,
programcısı, tasarım mühendisi, iletişim-ağ mühendisi,
programcı, olarak çalışabilmektedir.
WEB
TASARIMCILIĞI
İnternet üzerinde kendine ait bir sitesi olmayan şirketler
artık müşteriler tarafından yeterince ciddiye alınmıyor. O
yüzden her şirketin, kendine ait bir sitesi olması önem
taşıyor. Bu da web tasarımcılarının gittikçe daha büyük bir
öneme sahip olmasını sağlıyor.
İNTERNET GÜVENLİĞİ
İnternetin artık herkesin evinde olduğunu, internet
üzerinden alışverişler ve bilgi paylaşımları yapıldığını,
düşünürsek kişisel bilgilerin rahatça kullanılabilmesi için
güvenlik programları, bugün olduğu gibi gelecekte de önemini
koruyacak.
ŞEHİR VE BÖLGE PLANLAMA
Nüfusun artması, yeni yerleşim bölgelerinin detaylı
planlanmasını gerektiriyor. Ayrıca çarpık kentleşme
nedeniyle birçok şehir yeniden planlanmaya ihtiyaç duyuyor.
Bu da şehir ve bölge planlamacılığını gerekli hale
getiriyor. Ayrıca artan nüfusun ihtiyacı ve güvenli evlere
duyulan ihtiyaçlar açısından inşaat mühendisliği, mimarlık
alanları da gözde meslekler arasında olmaya devam edecektir.
YÖNETİCİLİK
Kamu yönetimi veya siyaset bilimi
ve uluslararası ilişkiler bölümleri, kurumlarda verimliliğin
arttırılmasına yönelik çalışmalar yapan endüstri
mühendisliği de yine aynı amaçla tercih ediliyor.
Yöneticilerin; izleyici, atak, insana odaklı, esnek,
risklere açık, lider, vizyon sahibi olan, bilgiyi,
teknolojiyi, rekabet ortamında bir avantaj haline
getirebilen bir yapıda olması bekleniyor. Yöneticilerden
beklenen, birlikte çalıştığı insanların performansını en
verimli şekilde ortaya koyabilmelerine yardımcı olmaktır.
Yeterli iş bilgisi olmayan işçiler için özel yönetim
planlarını, iyi eğitim görmüş ve iş bilgisi tam olan
uzmanlara ise özel motivasyon programları uygulanarak her
iki gruba da önce kendini, sonra işini geliştirme fırsatları
sunulacak.
ENDÜSTRİ MÜHENDİSLİĞİ
Verimi
yükseltmek amacıyla insan, makine ve malzemenin etkili bir
şekilde kullanılması için yöntemler, teknikler geliştiren
uygulayan ve bu konularda eğitim ve araştırma yapan bir
bölümdür. Ülkemizde gittikçe önemi artan bir mühendislik
alanıdır. Gerek kamu gerek özel sektörde endüstri
mühendislerine ihtiyaç duyulmaktadır.
GAZETECİLİK-MEDYA
Şartlar ne olursa olsun
insanların haber alma ihtiyacı hep devam edeceği için
gazeteciliğin popülerliğini sürdüreceği pek çok uzman
tarafından kabul ediliyor. Şov dünyasının giderek büyümesi
de yeni iş kolları yaratıyor. Oyunculuk da gerek sağladığı
ün, gerekse maddi kazançlar sebebiyle gençleri kendisine
çekiyor.
GÖRSEL
İLETİŞİM TASARIMI
Bölümün
amacı; yaratıcılığı en son teknolojik imkanlarla
birleştirebilen, görsel iletişim alanında üretken bireyler
yetiştirmektir. Pratik uygulamalarla görsel bilgi ve
kavrayışı birleştiren bir programdır. Tasarımcılar;
iletişim, medya ve reklamcılık alanından başlayıp,
bilgisayar destekli grafik tasarımından özgün başyapıt
yaratımına kadar uzanan geniş bir yelpazede
çalışabilmektedirler.
TELEKOMİNİKASYON MÜHENDİSLİĞİ
Baş
döndürücü gelişmelere sahne olan telekomünikasyon dünyasına
otomasyon, mikro elektronik ve bilgisayar bilimi ile
bağlantılı bilgi birikimine sahip, proje odaklı mühendislik
eğitimi almış mühendisler yetiştirilmektedir.
Telekomünikasyon sistemleri ve enformasyon teknolojisine
ilişkin alanlarda, kontrol sisteminin tasarım ve üretiminde,
endüstriyel otomasyon sektöründe çalışabilirler.
TÜM
DEVRE TASARIM ve ÜRETİM UZMANLIĞI
Üniversitelerin elektronik mühendisliği
bölümlerindeki lisans eğitiminin üçüncü yılından sonra mikro
elektronik bölümü seçiliyor. Tüm devre tasarımı, iyon ekme
tekniği konularında lisansüstü eğitimi yapılıyor.
Türkiye'deki çalışma alanları kısıtlı olmakla birlikte
dünyada önü oldukça açık bir işkolu.
SAĞLIK, EMNİYET, ÇEVRE KORUMA UZMANLIĞI
Bu meslek, işyerinde çalışanların kendi sağlıklarını
koruyarak çalışmalarını sağladığı gibi, şirketin çevreye
zarar verip vermediğini de kontrol ediyor. Üretim
faaliyetleri çoğalıp, yeni tesisler açıldıkça, gelecekte bu
konunun uzmanlarına büyük ihtiyaç duyulacak
Mesleği
ön plana itecek gelişmelerden biri de şirketlerin ISO 14000
belgesi alma zorunlulukları. Çevreyle ilgili bir sertifika
olan ISO 14000'i alabilmeleri için Sağlık, Emniyet ve Çevre
(SEÇ) sistemlerine sahip olmaları gerekiyor. Bu durumda bu
alanda hizmet verecek onlara büyük ihtiyaç duyulacak.
GAYRİMENKUL DANIŞMANLIĞI
Gayrimenkul geliştirme danışmanlığı, dünyada yaygın bir iş
kolu olmasına karşı Türkiye'de pek bilinmiyor. Yatırım
yapılması halinde arsa gibi taşınmazların ekonomik değerini
belirleyen bu iş kolu, fabrika ve şirketlerin de belirli
zamanlarda ekonomik değerlendirmesini yapıyor. Batı'da
ipotek bankacılığının gelişmesiyle yaygınlaşan gayrimenkul
geliştirme danışmanlığının, Türkiye'de de aynı süreci
izleyeceği yorumları yapılıyor. Teminat amaçlı gayrimenkul
değerlemesinin, gerçek ve bilimsel değerler kullanılarak
yapılması, birçok yatırımcıya kaynak sağlaması açısından da
önem taşıyor.
SERMAYE PİYASASI UZMANI
Bir ülkedeki menkul kıymetleri, yabancı yatırımcılara
pazarlayan uluslararası sermaye piyasası uzmanları, ülkeye
finansman sağlıyor. Dikkatli bir çatışma süreci
gerektiriyor. İktisat ve işletmeyle birlikte, muhasebe,
finans, pazarlama ve diğer sosyal bilgiler dallarında
alınacak eğitimler çok önemli. Türkiye'de sermaye
piyasalarının yeni gelişmesi, bu mesleği gelecekte öne
çıkaracak nedenlerden biri olarak kabul ediliyor.
Son birkaç yıldır Türkiye'de
gençlerin tekrar tercih etmeye başladığı mesleklerden biri
de öğretmenlik. Son iki yıldır devlet sektöründe öğretmenlik
alımları yükseldiği için, bu mesleği seçenlerin oranı
gittikçe artıyor.
Modayla bağlantılı bölümlere de
ilgi oldukça fazla. Moda tasarımı, tekstil geliştirme ve
pazarlama ile tekstil mühendisliği bölümleri yoğun ilgi
görüyor. Moda tasarımı bölümünde bilgisayar kullanmak, moda
ve marka yaratma becerisine sahip olmak önem arz ediyor.
Telekomünikasyon yazılımcılığı, elektronik, bilgisayar ve
iletişim teknikerliği, otomotiv sektörü
gelecekte önemini koruyan meslekler
arasında yer alacak.
Tabi bunların yanı sıra
gelecekte talebin fazla olacağı mesleklerin elemanı olmanın
yanı sıra insanların kendini yetiştirmesi, öğrenmeye açık ve
istekli olması da oldukça önemlidir.
Hazırlayan
Sümeyra GEÇİLİ
Psikolojik Danışman
KAYNAKLAR;
ÇETİNKAYA
Tuncer; Kampüse Giden Yol, Zaman Kitap
EĞİTİMBİLİM Aylık Eğitim Bilim Ve Kültür Dergisi; Temmuz
2004 Yıl;6 Sayı;70
KULAKSIZOĞLU Adnan; Ergenlik Dönemi Gelişim Özellikleri,
Remzi Kitabevi
ÖZ
İlkim; Mesleğini Kendin Seç, Gençlik Dizisi, Kök
Yayıncılık
KUZGUN
Yıldız; Meslek Danışmanlığı Kuramlar Uygulamalar,
Nobel Yayın
KUZGUN
Yıldız; Meslek Seçiminde Anne Babaların Rolü; Karacan
Dershaneleri Yayınları
TEMEL
Ali; Alan ve Meslek Seçiminde Dikkat Edilmesi Gereken
Hususlar, Maltepe Üni. Eğt. Fak.
egitim.milliyet.com.tr
www.vitrindekikitaplar.com
www.sabah.com.tr
|