Zamanı iyi kullanma özelliği

Zamanın iyi ve üretken olarak kullanımı konusunda zaman zaman kurslar düzenleniyor. İşte bu kurslardan birinde zaman kullanma uzmanı öğretmen, çoğu hızlı mesleklerde çalışan öğrencilerine: "Hadi, küçük bir sınav yapalım" demiş.

 

Masanın üzerine kocaman bir kavanoz koymuş. Sonra bir torbadan irice kaya parçaları çıkarmış, dikkatle üst üste koyarak kavanozun içine yerleştirmiş. Kavanozda taş parçaları için yer kalmayınca sormuş: "Kavanoz doldu mu?" Sınıftaki herkes, "Evet, doldu" yanıtını vermiş. "Demek doldu ha" demiş hoca. Hemen eğilip bir kova küçük çakıl taşı çıkartmış, kavanozun tepesine dökmüş, kavanozu eline alıp sallamış, küçük parçalar büyük taşların sağına soluna yerleşmişler.

Yeniden sormuş öğrencilerine: "Kavanoz doldu mu?" İşin sanıldığı kadar basit olmadığını sezmiş olan öğrenciler, "hayır, tam da dolmuş sayılmaz", demişler. "Aferin" demiş zaman kullanım hocası. Masanın altından bu kez de bir kova dolusu kum çıkartmış. Kumu kaya parçaları ve küçük taşların arasındaki bölgeler tümüyle doluncaya kadar dökmüş. Ve sormuş yeniden: "Kavanoz doldu mu?" "Hayır, dolmadı", diye bağırmış öğrenciler.

Yine "Aferin" demiş hoca. Bir sürahi su çıkarıp kavanozun içine dökmeye başlamış. Sormuş: "Bu gördüklerinizden nasıl bir ders çıkarttınız?" Atılgan bir öğrenci hemen fırlamış: "şu dersi çıkarttık. Günlük iş programınız ne kadar dolu olursa olsun, her zaman yeni işler için zaman bulabilirsiniz."

"Hayır" demiş öğretmen. "Çıkartılması gereken asıl ders şu:

Eğer, büyük taş parçalarını baştan kavanoza koymazsanız, daha sonra asla koyamazsınız."

Ve tabii, herkesin kendi kendisine sorması gereken soruyu sormuş:

"Hayatınızdaki büyük taş parçaları hangileri? Onları ilk iş olarak kavanoza koyuyor musunuz? Yoksa kavanozu kumlarla ve suyla doldurup büyük parçaları dışarıda mı bırakıyorsunuz?

 Birçok kimsenin şikâyet ettiği gibi, zaman "çok hızlı" değil, sabit bir hızla geçer. Başarılı ve başarısız insanlara eşit ve demokratik olarak verilmiş tek şey zamandır. Herkesin günü 24 saat, haftası 7, ayı 30 gündür. Bu yüzden zamanı etkin bir şekilde kullanmak gerekir başarılı olmak çok ders çalışmaktan değil etkin bir şekilde ders çalışmaktan geçer bunun için öncelikli olarak hayattaki amaçlarımızı ve hedeflerimizi belirlememiz gerekir. Sadece ders çalışarak değil arkadaşlarımızla da zaman geçirerek tv de izlemek istediğimiz programları da izleyerek başarılı olabiliriz. Önemli olan ders çalışmamız gereken zamanda ders çalışmak eğleneceğimiz zamanda eğlenmektir. Bunları birbirine karıştırmaz ve yaptığımız işlerden zevk alırsak hayat daha kolay olacaktır. 

ALİ’Yİ TANIYOR MUSUNUZ?

Ali pazar sabahı saat 8.30'da uyandı. Cuma günü okuldan gelirken, bu hafta sonundan, önceki haftalardan eksik kalan derslerini ta­mam1amak ve önündeki hafta içindeki sınavlara hazırlanmak açı­sından çok iyi yararlanmaya karar vermişti. Bu sebeple Cuma akşamüstünü ve geceyi çok iyi geçirdi. Evde müzik dinledi, TV sey­retti ve geç saatte yattı. Cumartesi günü de arkadaşlarıyla beraber oldu, evin içinde gezindi, zamanın nasıl akıp gittiğini fark etmedi. Ders çalışmadığı için zaman zaman biraz rahatsızlık duyduğu oldu, ancak içinden gelen bu huzursuzluğu : “Önümde koskoca bir pazar var”, diyerek bastırdı.

Pazar sabahı Ali, işte bu şartlar altında 8.30'da uyandı. Önce güzel bir tatil kahvaltısı yaptı. Sonra gazeteleri okuyup ders çalışmaya karar verdi. Gazeteler bittiğinde 10.30 olmuştu. TV'deki sabah filmine bir göz atıp çalışma odasına geçmek istedi. Fakat film öyle güzel ve heyecanlıydı ki, önünde koskoca bir pazar gününün oldu­ğunu düşünerek bu filmi izlemesinde bir sakınca olmadığına karar verdi.

Film bittiğinde saat 12.30'du ve hafta içi günlerde bu saatte yemek yemeye alışmış olduğu için kamı acıktı. Annesinin özenle hazırladığı yemekleri, yiyip, evdekilerle sohbet ettikten sonra çalışma odasına yöneldi. Fakat tam bu sırada TV 'den naklen yayın programı başlamış ve haftanın en önemli maçı ekrana gelmişti. Bu maçı seyretmek için İnsanların birbirini çiğneyip dünyanın parasını verdiklerini düşününce, ayağına        kadar gelen bu        maçı seyretmemenin büyük kayıp olacağını düşündü. Maç biter bitmez sıkı bir şekilde çalışmaya baş1amaya karar vererek, maçı izlemeye koyuldu.

Naklen yayın bitip, Ali'nin kafası haftanın spor olayları ile doluyken, annesi çayı hazırladığını duyurdu. Ali çayı içip derse geçmenin            daha doğru olacağına karar verdi. Çay bittiğinde Ali'nin üzerine bir ağırlık çökmüştü. Haftanın yorgunluğu, maçın gerginliği ve çayla birlikte yenilenler Ali'yi gevşetmişti. Ali bu yorgunluk­la “Nasıl olsa verimli çalışamam”    diye düşündü ve dinlendikten sonra çalışmaya başlamaya karar verdi.

Saat 18 sıralarında Ali içindeki huzursuzluğu bastırmaya gayret ederek uyandığında, çalışma masasına yönelirken televizyonda en sevdiği dizilerden birinin başladığını duydu. Derse bundan sonra başlamaya ve sadece en önemli 2 dersi çalışmaya karar vererek TV 'deki dizi filmi seyretti. Film bittiğinde akşam yemeği saati gelmişti. Yemeği yedikten sonra ise onca yükün altına girmek için vakit çok geçti. Çünkü o zaman haftaya uykusuz ve yorgun başlaya­caktı. Bu sebeple Ali kendi kendine şöyle dedi : “Bugün çalışama­dım, ama söz yarın çalışacağım” ve yarı sıkıntılı, yarı huzurlu odasının yolunu tuttu. Ancak çalışmak için değil, uyumak için.

Şimdi size     bir sorumuz var. Hikayemizde yer alan Ali 'yi tanıyor musunuz ?

Bu soru şöyle de sorulabilir: Ali'yi tanımayan var mı? “Herkesin içinde” hikâyemizdeki Ali'den bir parça yok mu? Önce istediğini yapmak isteyen   sonra kendisinden istenileni yapmaya yönelen ve bu sebeple sorumluluğunu erteleyen; ders çalışmaya çok önem veren ve bu sebeple önce aradaki ayrıntıları ortadan kaldırıp, ders çalışmak için kendisine kesintisiz bir zaman çıkartmaya çalışan ancak bu zamanı hiç bulamayan ve bütün süreyi daha az önemli işlerde veya kendisine haz verecek etkinliklerde kullanarak geçiren, aklından ders çalışması gerektiğini de bütünüyle çıkartamadığı için, kendisine zevk verecek olanları yaparken de tam anlamıyla rahat etmeyen ve kendisini huzursuz hisseden...

Hepimiz bu Ali'yle zaman zaman karşılaşmıyor muyuz?

Ders çalışmak isteyip de çalışamayanlar var mı?

Tam çalışmaya başlayacağınız sırada başka şeyler yapma isteği duyuyor musunuz?

Amacınız ne? Okumakla ne elde etmeyi düşünüyorsunuz? 

Başarılı olmak için mutlaka amacın açık ve net bir tanımının yapılmış olması gerekir.

Çalışmaya başlamadan önce amaçların ve önceliklerin belirlenmesi gerekmektedir.

ÖNCELİKLERİN BELİRLENMESİ Şimdi üç tane küçük liste düzenleyeceğiz ve şu sıralarda zamanı kullanış biçiminizi önemli amaçlarınız açısından değerlendireceğiz. Birinci listenin yapılmasını kolaylaştırmak için on yıl sonrasını düşünün... Gözlerinizi kapatın, arkanıza yaslanın... Sükûnet içinde bir dakika düşünün... On yıl sonra hayatınızda neyi başarmış, hangi noktaya varmış olmak isterdiniz..? Sizi en çok gururlandıracak olan nedir..? Hayal gücünüzü toplayın ve aklınıza gelen her şeyi bir araya getirin... Tartışmaya ve yorumlamaya girmeyin, sadece aklınıza gelenleri yazın. Uzun süreli amaçlarınız olarak neleri gördüğünüzü iyice süzün.

•   Hayat amaçlarınızı sıralarken hiç şüphesiz "mutluluk", "başarı", "sevgi", "topluma katkıda bulunmak" gibi konular aklınıza gelecektir. Ancak listenize bunları almayın. Bu tür kavramlar yerine "başarı"dan "topluma katkıda bulunak”tan neyi kastediyorsanız, onu yazın. Bir başka ifadeyle listenizde soyut kavramlar değil, ölçülebilir ve doğrudan üzerinde çalışmanın mümkün olabileceği somut kavramlar bulunsun.

•   İkinci listenin yapılması için yine gözlerinizi kapatın ve arkanıza yaslanın... Bu defa makul bir ölçüde başarılma şansı olan yıllık amaçlarınızı düşünün...

Bir yıl sonra neleri başarmış olmak isterdiniz?

•          Neleri başarmış olmak, sizde geçmiş olan bir yılın verimli bir yıl olduğu duygusunu uyandırırdı? Bunları sıralayın.

Son olarak da gelecek ay yapmanız gerekenleri, ders önceliklerini, dinlenme, eğlence ve katılmak istediğiniz sosyal etkinlikleri yazın.  

Hayat Amaçları Listesi

1-Bilgisayar mühendisi olmak

2-

Bir Yıllık Amaçlar Listesi

1-ÖSS sınavını kazanmak

 2-

Bir Aylık Amaçlar Listesi

1-Fizik sınavından geçer not almak

2-Kimya sözlüsünde başarılı olmak 

 3-

ÇALIŞMAK İSTEYİP DE ÇALIŞAMAMA Gerek çalışmaya başlamakta güçlük çekmenin, gerek zamandan yeterince yararlanmamanın en önemli sebebi; “önce ufak tefek, önemsiz konuları elemek ve daha sonra çalışmaya başlamak” isteğidir. Çalışmaya başlamak konusunda güçlük çeken öğrenciler bu güçlüğü şöyle dile getirirler: "Çalışmam gerektiğini biliyorum ama çalışamıyorum" "Kitabımı açıyorum ve kitaba bakarak öyle oturuyorum" "Bilmiyorum neden bir türlü dersin başına oturamıyorum"

Çalışmaya başlamanın bu öğrencilere zor gelmesinin sebepleri şunlardır:

• Çalışmayı sevmemek

• O dersi veya konuyu sevmemek

• Başka bir şey yapmak istemek

• Başarısız olmaktan korkmak

"Çalışmam gerektiğini biliyorum ama çalışamıyorum" diyen öğrencilerin büyük çoğunluğu, gerçekte anne-babaları istedikleri, arkadaşları veya herkes gittiği için bir kolej veya üniversite programına gitmek isteyenlerdir. Bu öğrencilerin ders dışında okumaya istekli ve ilgili olmadıkları, boş zamanlarında okuma dışında etkinliklerle ilgilendikleri görülür. Bir başka ifadeyle "bir sınavda veya okulda başarılı olmak" ve bunlar için "çalışmak" bu öğrencilerin kendi amaçları değildir. Bu açıdan bakınca, gençlerin zorlanmalarına şaşırmamak gerekir. Çünkü bir başkasının amacı için insan ancak "bu kadar" gayret harcar.

Ders çalışmak için öğrencinin kendine ait bir sebebi yoksa yeterince verimli çalışması mümkün değildir.

Çalışmaya başlamak ve sürdürebilmek için çalışma sebebinizi belirlemeniz (amacınızı saptamanız), zamanınızı öncelikleriniz doğrultusunda düzenlemeniz, çalışmak için kendinizi düzenlemeniz, çalışma ve başarı konusundaki endişelerinizi ve olumsuz düşüncelerinizi ortadan kaldırmanız gerekmektedir.

Çalışmak istedikleri halde çalışamadıklarını söyleyen öğrencilerin büyük çoğunluğu, çalışmak için kendilerine ait gerçekten benimsedikleri bir sebepleri olmayanlardır. Bu durumda olan öğrencilere doğru bir arkadaş grubu seçerek çalışma programlarını yapma ve uygulamalarını öneririz.

Çalışmakla zorlanan bütün öğrencilere söyleyeceğimiz son söz şudur: Bir büyük yarışta başarmak için terlemek ve zorlanmak kaçınılmazdır. Terlemeden ve zorlanmadan başarıya ulaşmak mümkün değildir. Bir yarışa başlarken bunu göze almak gerekir.

Çalışmaya başlamakta veya sürdürmekte büyük güçlük çeken öğrencilere yapılabilecek öneri, bir veya iki arkadaşlarıyla birlikte günlük veya haftalık çalışma programı oluşturup, bu programı beraberce uygulamalarıdır. Sosyal uyum ve grup baskısı eğer doğru arkadaşlar seçilmişse, çalışmaya başlamayı kolaylaştırır, dikkat kopmalarını azaltır.

Örnek Ders Çalışma Programı

Zamanı iyi kullanma özelliği Birçok kimsenin şikâyet ettiği gibi, zaman "çok hızlı" değil, sabit bir hızla geçer. Başarılı ve başarısız insanlara eşit ve demokratik olarak verilmiş tek şey zamandır. Herkesin günü 24 saat, haftası 7, ayı 30 gündür.

Haftalık ders programı hazırlarken, günlük etkinliklerinizi haftanın her günü için ayrı ayrı gözden geçirmelisiniz. Okul gidiş – dönüş saatleri, çalışma için ayrılan süre, yemek arası, dinlenme, gezme, TV, arkadaşlarınız için ayırdığınız süre ve diğer işler için ayrılacak zamanı önceden belirlemelisiniz.

Ders programınızı 3 aşamada hazırlamalısınız. Bunlar;

1. Aşama

Her derste çalışmanız gereken konuları belirleyiniz. Örneğin, matematikte doğal sayılar, denklemler, geometri; açılar, üçgenler, Türkçe; anlam bilgisi, zamirler, noktalama işaretleri coğrafya; coğrafi konum, Marmara Bölgesi’nin özellikleri tarih; ilkçağ tarihi gibi.

2. Aşama

Çalışmanız gereken dersleri ve konuları haftanın günlerine bölerek yerleştiriniz.

Örnek Çalışma Programı

ÖRNEK PROGRAM

15:00 Eve geliş

15:00-16:00 Mola (yemek, dinlenme)

16:00-17:30 Etüt

17:30-17:45 Mola

17:45-19:15 Etüt

19:15-20:15 Akşam yemeği

20:15-21:45 Etüt

21:45-22:00 Mola

22:00-23:30 Etüt

23:30 Serbest zaman (kitap okuma, yatış)

Verilen program, dershaneye ya da okula giden bir öğrenci esas alınarak hazırlanmıştır. Öğrenci eğer evde ise, sabah erken kalkmalı ve etütlerini buna göre ayarlamalıdır.

3. Aşama

Okuldan geliş saatiniz ile uykuya yatış saatiniz arasındaki süreyi hesaplayınız. Bir gün boyunca yemek, dinlenme, okul işleri, hobileriniz, müzik, spor ve diğer aktivitelerinizi planlı bir şekilde düzenleyerek arta kalan süreyi ki; bu süre 5 saat olabilir, 45 dk çalışma – 5 dk tekrar – 10 dk dinlenme şeklinde tanzim ederek belirlediğiniz konular bitene kadar çalışın.

Program hazırlanırken dikkat edilecek hususlar

İdeal program yerine uygulayabileceğiniz bir program hazırlamanız daha mantıklı olacaktır.

Ağır bir program hazırlamak yerine esnek bir program hazırlamalısınız

2 sözel ya da 2 sayısal ders peş peşe çalışmamalısınız

Bir konuya, aynı zamanda ve aynı metotla sadece bir saat çalışmalısınız. Eğer bir konuyu bir oturuşta bitirmek zorundaysanız, çalışma metodunuzu değiştirmelisiniz. Mesela bir saat ders çalıştıysanız, bir saat test çözün. İlk 30 dakikadan sonra öğrenme veriminiz düşmeye başlar.

Eğer 4-5 saat sonra hala aynı konuya aynı metotla çalışıyorsanız fazla verim alamıyorsunuz demektir.

Uyumadan önce yapacağınız tekrarlar bilgilerin hafızada daha çok kalmasını sağlar.

En verimli ders çalışma saatleri kişiden kişiye değişse de genel olarak sabah 8-12 arası öğleden sonra 16-18 arası, akşam ise 20-23 arasıdır.

Zihinsel ve bedensel olarak en dinç olduğunuz saatlerde zorlandığınız derslere çalışınız.

Uykunuzu tam alırsanız, daha verimli ders çalışabilirsiniz. Çalışma ve dinlenme vakitleri günün aynı saatlerinde olmalıdır.

Çalışma ortamı sabit ve sade olmalıdır.

Bu çalışmalar zorunluluk değil, sorumluluk olarak algılanmalıdır.

Gerekiyorsa çalışma ortamı değiştirilmelidir.

Ders çalışmadan sosyal aktivitelere başlamayınız, sosyal aktiviteleri kendinize ders çalışma programından sonra ödül olarak verebilirsiniz.

Ders çalışırken, eksik olduğunuzu hissettiğiniz konulara öncelik veriniz. Bildiğiniz konuları tekrar tekrar okuyarak zaman kaybetmeyiniz. Bildiğiniz konuları soru çözerek pekiştiriniz

Hazırlayan: Hüseyin AVCU

Psikolojik Danışman/Rehber Öğretmen 

Kaynakça: Öğrenmede ve Sınavlarda Üstün Başarı Acar BALTAŞ. Remzi kitabevi İstanbul 2005